KAN EK STEEDS ‘n SAAK VAN ONBILLIKE ARBEIDSPRAKTYK MAAK AS EK GESKIK HET?

KAN EK STEEDS ‘n SAAK VAN ONBILLIKE ARBEIDSPRAKTYK MAAK AS EK GESKIK HET?

A1_BIn hierdie artikel is die besprekingspunt of daar in die aangesig van ‘n ooreenkoms tussen ‘n werkgewer en ‘n werknemer in terme waarvan ‘n werknemer ‘n demosie na ‘n laer posisie aanvaar, die werknemer nogtans geregtig is om ‘n onbillike arbeidspraktyk-geskil oor hierdie demosie na die KMVA te verwys.

Die feite in Builders Warehouse (Edms.) Bpk. v Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie en Andere[1] is as volg: Die werknemer was ‘n Administratiewe Bestuurder by Builders Warehouse (Edms.) Bpk. Sy het van haar dokters verneem dat sy baie siek is en waarskynlik gereeld in die hospitaal opgeneem sal moet word en verskeie soorte medikasie sal moet neem. Oor die volgende drie jaar het haar afwesigheid aansienlik toegeneem, gevolglik het haar werkgewers bekommerd geraak toe sy nie meer in staat was om haar werk effektief te doen nie, selfs wanneer sy nie afwesig was nie, as gevolg van die newe-effekte van die medikasie. Na gesprekke met die werknemer het Builders Warehouse (Edms.) Bpk. haar tydelik afgedank hangende ‘n ondersoek oor haar vermoë om die funksies van ‘n Administratiewe Bestuurder uit te voer, met inagneming van haar gesondheid en vermoëns. Builders Warehouse (Edms.) Bpk. het ‘n onvermoë-verhoor gehou en die eksterne Voorsitter het beslis dat, as gevolg van die werknemer se oormatige en toenemende afwesigheid, ontslag die gepaste sanksie was. Die Voorsitter het haar egter ‘n demosie in plaas van ontslag aangebied. Die werknemer het hierdie demosie skriftelik aanvaar.

Nadat hierdie ooreenkoms tussen Builders Warehouse (Edms.) Bpk. en die werknemer gesluit is, het sy regshulp verkry en daarna ‘n klag by die KVBA ingedien dat Builders Warehouse (Edms.) Bpk. ‘n onbillike arbeidspraktyk gepleeg het toe hulle haar demoveer het.

Die vraag hier is of, in die aangesig van ‘n ooreenkoms tussen Builders Warehouse (Edms.) Bpk. in terme waarvan die werknemer demovering na ‘n laer posisie aanvaar het, sy tog geregtig was om ‘n onbillike arbeidspraktykgeskil oor hierdie demovering na die KVBA te verwys.[2]

Die arbiter in die KVBA het besluit dat, omdat daar toestemming tot die demosie was, die KVBA nie jurisdiksie het om die geskil aan te hoor nie. Die werknemer het hierna na die Arbeidshof appélleer en weer na die Arbeidsappèlhof, waarvan die uitkomste hieronder uiteengesit word.

Die Arbeidshof en die Arbeidsappèlhof het in hierdie verband na artikel 186(2)(a) van die Wet op Arbeidsverhoudinge[3] gekyk, wat die volgende bepaal:

“Onbillike arbeidspraktyk beteken enige onbillike handeling of versuim tussen ‘n werkgewer en ‘n werknemer wat –

‘n onregverdige optrede deur die werkgewer met betrekking tot die bevordering, demosie, proeftydperk (uitgesonderd geskille oor ontslag om ‘n rede rakende proef) of opleiding van ‘n werknemer of rakende die voorsiening van voordele.”

Die Arbeidsappèlhof het die uitspraak van die Arbeidshof gehandhaaf en bevind dat, hoewel ‘n bindende kontrak tot stand kom wanneer werkgewers en werknemers hul verskille per ooreenkoms oplos, so 'n ooreenkoms nie beteken dat die KVBA nie jurisdiksie het om die geskil aan te hoor nie. Die feit dat die partye ooreengekom het dat die gegriefde werknemer ‘n demosie aanvaar, is nie ‘n volledige verdediging vir die werkgewer nie, omdat die bestek van hierdie onbillike arbeidspraktyk wyd genoeg is om die implementering van ‘n ooreenkoms om demovering te aanvaar, in te sluit.[4] Die Arbeidsappèlhof het bevestig dat die bepaling van die vraag of ‘n demosie plaasgevind het, in teenstelling met die bepaling van ontslag, nie ‘n arbiter vereis om te bepaal of daar toestemming was of nie.[5]

Ten slotte is dit duidelik uit die geval van Builders Warehouse dat, alhoewel toestemming ‘n relevante kwessie oor die meriete van ‘n geskil oor ‘n onbillike arbeidspraktyk is, dit nie ‘n jurisdiksie voorvereiste is nie. Dit beteken dat die KVBA die mag het om ‘n saak rakende ‘n demosie aan te hoor, selfs al is toestemming daartoe verleen.

Hierdie is ‘n algemene inligtingstuk en moet gevolglik nie as regs- of ander professionele advies benut word nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of enige skade of verlies wat volg uit die gebruik van enige inligting hierin vervat nie. Kontak altyd u regsadviseur vir spesifieke en toegepaste advies.

Verwysingslys

l Builders Warehouse (Edms.) Bpk. v Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie en Andere (PA 1/14) [2015] ZALAC

l Wet op Arbeidsverhoudinge 66 van 1995

[1] (PA 1/14) [2015] ZALAC.

[2] (PA 1/14) [2015] ZALAC Par 12.

[3] Act 66 of 1995.

[4] Builders Warehouse (Edms) Bpk v Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie en Andere (PA 1/14) [2015] ZALAC Par 14.

[5] Builders Warehouse (Edms) Bpk v Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie en Andere (PA 1/14) [2015] ZALAC Par 13.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *